Nieuwsbrief

  

Pulsar in de praktijk

Tekst: Esmaralda van 't Net

De tijd lijkt voorbij dat meditatie geassocieerd wordt met vaag of met iets dat mensen alleen in het Verre Oosten doen. Met de komst van Mindfulness heeft het zich ontdaan van het zweverige imago en geven we het steeds vaker een plek in ons dagelijks leven. Waar dient het eigenlijk voor en waarom heeft het zo’n centrale plek in de programma’s van deVoorde?

Meditatie als aandachttraining

Mindfulness of meditatie is niets anders dan je concentreren op het nu. Het is een training waarin je je aandacht richt op het huidige moment met een open-minded, oordeelloze blik. Je negeert de impulsen van buitenaf, zodat je je kan richten op wat er zich binnenin je afspeelt. Mediteren betekent zowel  “op iets studeren” als “medicijn”.

Het idee dat meditatie samen gaat met niet denken werkt vaak frustrerend. Je gedachten compleet stil leggen lukt bijna nooit en dat is ook niet nodig. De oefening gaat erom dat jij je gewaar wordt van je gedachten, je gevoelens en je lichaam. Je studeert op jezelf en dat kan verrassend nieuwe inzichten geven. Het wonderlijke is, dat het je elke keer weer bij jezelf en je eigen midden brengt. Dit midden is een bron van inspiratie en kennis die eindeloos creatief, helend en origineel is.

Leven of geleefd worden

Gedachten, gevoelens en ook ons fysieke lichaam zijn instrumenten die we tot onze beschikking hebben. Ze kunnen ons zowel ondersteunen als ons tot hun slachtoffer maken. Eindeloos piekeren, gevoelens van angst of een lichamelijke kwaal kunnen met ons aan de haal gaan.

Zelf kan ik dat soms ervaren alsof ik met mijn hoofd in een dichte wolk loop en niets anders meer kan zien dan dat probleem, die angst of die teleurstelling. Ze nemen als het ware het roer over. Het is als zeilen met windkracht 6 en het roer en het zeil heb je losgelaten. Je boot komt niet meer vooruit. De wind slingert je alle kanten op. Terwijl als je het roer wel zelf in de hand zou hebben, dezelfde wind je krachtig vooruit kan brengen.

Het kunnen blijven richten en transparant houden van je gedachten, gevoelens en handelen tijdens deze weersschommelingen is de essentie van levenskunst en staat in de psychologie bekend als zelfregulatie. Er is de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar deze vaardigheid. Daaruit is onder andere gebleken dat we er gezonder er gelukkiger van worden. We hebben het gevoel ons leven meer in eigen hand te hebben waardoor gevoelens van autonomie, eigenwaarde en bestemming toenemen en depressie minder vat krijgt.

Meditatie heeft zich al eeuwen bewezen als effectieve aandachttraining . Het maakt dat we ’t roer elke keer weer opnieuw kunnen oppakken zodat we oorzaak worden in plaats van gevolg. En dat we leven in plaats van geleefd worden.

Aandachttraining en de Pulsarmethode

Al sinds het begin van deVoorde heeft meditatie als aandachttraining een belangrijke rol gekregen in de programma’s. Dagelijks worden er drie geleide meditaties aangeboden. Dit dagritme, dat zeven dagen per week doorgaat dient als basis voor alle programma’s. Het ritme bestaat uit drie momenten;

• de Dagopening
• de Latifa oefening
• de Dagsluiting

Wat is precies de rol van aandachttraining in deze opleidingen en trainingen?

Dat is een vraag om te stellen aan Birgitte Pastoor. Birgitte is sinds de start bij deVoorde betrokken en werkt als bevlogen levenskunsttrainer in programma’s als de Inspiratieweken en het Horizonjaar.

Birgitte: “Door de gebeurtenissen op een dag vergeet je vaak dat jezelf het middelpunt bent. Het dagritme helpt om steeds weer opnieuw een stil moment in je dag te brengen en dit middelpunt te vinden.

Tijdens de programma’s leer je hier de waarde van. Daarnaast kan je er meteen thuis mee aan het werk en dat is concreet en prettig. In de praktijk is het vaak maar één dagritmemoment dat in het dagelijks leven geïntegreerd wordt, maar dat is voldoende om het natuurlijke ritme van de dag te ervaren en te gebruiken.”

Het dagritme wordt op drie verschillende momenten van de dag aangeboden; de ochtend, de middag en de avond. Wat is de kwaliteit van elk moment?

Birgitte: “Wie kent het niet, je wordt wakker en denkt direct aan de dag die komen gaat, de dag overspoelt je als het ware. De dag beginnen met een stille oefening waarin je jezelf en de jouw beschikbare instrumenten herinnert, maakt dat je de dag begint vanuit je centrum. Dat maakt je creatiever, spontaner en vrijer.

Het midden van de dag is een keuzemoment. Laat je de dag gaan zoals het gaat of neem je een adempauze om opnieuw bewust richting te geven aan de middag?

De dagsluiting aan het einde van de dag is een mogelijkheid om rustig de nacht in te kunnen gaan. Hierbij helpt het om de dag nog eens door je heen te laten gaan, de waarde ervan te zien en vervolgens bewust achter je te laten. Je gaat schoon en dankbaar de nacht in.”

Naast het dagritme komt aandachttraining ook terug in werkmeditaties. Wat is het en hoe werkt het?

Werkmeditatie is een oefening om aandacht in je werk te brengen. Dagelijkse klussen worden zo een manier om je focus en gewaar zijn te trainen.

Ad Maas, de gepassioneerde Chef kok van deVoorde vertelt er het volgende over: “Ik hou van werkmeditatie omdat het je helpt om voor een korte tijd gewoon met één ding bezig te zijn, namelijk handwerk. Dit helpt je enorm om in het hier en nu te komen. We zijn vaak bezig met straks, een telefoontje hier, even dit, even dat, alles tegelijkertijd, dwars door elkaar.

Werkmeditatie is een aandachttraining met als middel werk. Het gaat in de eerste plaats om de manier waarop je het doet, met al je aandacht en passie. In de tweede plaats is er de voldoening van het resultaat. In de Zen-, Soefi- en de Boeddhistische traditie is dit een zeer belangrijke meditatievorm. Je volle aandacht richten op dat wat je aan het doen bent: als je de rijst wast, was dan de rijst.

Verder weet ik uit eigen ervaring dat werkmeditatie helpt om dingen die zich in je roeren, een plek te kunnen geven. Stil zitten denken en piekeren heeft een achterwaartse werking. Blijf rustig bewegen en volg je handen, die wonderschone instrumenten.”

Reacties of vragen? Mail naar communicatie@devoorde.nl
 

Het dagritme

Voorafgaand aan de dagritme oefeningen kan je als volgt te werk gaan:

• Zoek een rustige plek uit om te gaan zitten. Het liefst zo dicht mogelijk bij de grond.
• Je sluit je ogen en richt je aandacht op je lichaam. Neem het waar, door het van top tot teen te scannen (voel je voeten t/m je kruintje).
• Houd je lichaam vervolgens helemaal stil en richt vervolgens je aandacht op je adem. Volg de beweging van je in- en uitademing zonder deze te veranderen. Doe dit een paar minuten en verdiep je ademhaling door zowel de in- als uitademing te verlengen. Overdrijf dit niet, zoek het ritme dat nu bij je past.

Dit ritme blijft de basis van de oefening, als je merkt dat je gedachten of gevoelens het overnemen, kan je altijd weer terug naar het ritme van je ademhaling. Blijf je gewaar van je lichaam en je ademhaling wanneer je je luisteren naar binnen richt. Je sluit je niet af van de geluiden buiten je, je focust je alleen op wat er zich in je afspeelt.

• Herinner je dan je eigen voornaam. Fluister die zachtjes alsof je jezelf van binnenuit wakker maakt.

Vervolgens begin je met de Dagopening, de Latifa oefening of de Dagsluiting.

Dit artikel dowloaden

U kunt dit artikel downloaden (Meditatie-is-goed-ons-welzijn.pdf, 2Mb) als pdf en afdrukken of aan een ander geven.